بومە صەدمەکامەزن چێبوو بشتی ریدانا ترومبێلا دە یکامن

چیرۆکا خەمگین یا غەلایێ؛ ژ کەیفخۆشیا ترۆمبێلێ بۆ تراژیدیا و غەیبۆبەیێ

پێشەکی:
ژیان هندەک جاران ب کەیف و شادی مە سوپرایز دکەت، بەس هندەک جاران ژی ب تراژیدیا و خەمان مە تاقی دکەت. چیرۆکا غەلایێ، ئەو کچا ١٠ سالی، ئێکا ژ وان چیرۆکێن کاریگەرە کو دبنە ئەگەرێ هندێ مرۆڤ پتر قەدرێ هەر چرکەیەکا ژیانێ بزانیت. ئەڤ چیرۆکە باس ل خێزانەکێ دکەت کو ژ کەیفەکا مەزن کەفتنە د ناڤ خەمەکا تال دا، و چەوا ژیانێ ڕێیێن دی نیشانی وان دان.

سوپرایزا بابێ و کەیفا ترۆمبێلا نوی

غەلا باس ل دەستپێکا چیرۆکێ دکەت دەمێ دایکا وێ گەلەک حەز دکر ترۆمبێلەک هەبیت. بابێ وێ ل دەستپێکێ نەدڤیا و دگۆت کو پارە نینن، بەس پشتی ماوەیەکی سوپرایزەکا مەزن بۆ دایکی ئامادە کر. بابێ وێ کلیلێن ترۆمبێلەکا نوی و جوان دانە دایکی، و ئەڤە کەیفەکا بێ وێنە خستە د دڵێ غەلایێ و دایکا وێ دا. بۆ ماوەیەکێ کورت، ژیانا وان گەلەکا خۆش بوو؛ ئەوان پێکڤە ب ترۆمبێلێ دچوونە مەکتەبێ و بازارى، و دایکا وێ گەلەکا ب کەیف بوو ب ڤێ ئامرازێ نوی یێ ژیانێ.

ڕووداوەکا تال کو هەمی تشت گوهۆڕی

بەس ئەڤ شادییە زۆر نەخایاند. ڕۆژەکا ڕەش، دایکا غەلایێ دگەل هەڤالا خۆ “حەوا” ب ترۆمبێلێ چوونە بازارى. د ڕێکا زڤرینێ دا، تووشی ڕووداوەکا مەترسیدار بوون دگەل شاحینەکا مەزن. ئەڤ ڕووداوە بوو ئەگەرێ هندێ کو دایکا وێ و حەوا هەردو بکەڤنە د غەیبۆبەیەکا درێژ دا (کۆما). غەلا و بابێ وێ بۆ ماوەیێ هەیڤەکێ ل نەخۆشخانێ مان، ل چاڤەڕێیا هندێ کو دایکا وێ چاڤێن خۆ ڤەکەت. خێزانا حەوایێ ژی ل وێرە بوون، و هەمی پێکڤە د ناڤ گری و نزا و دوعایان دا بوون دا کو خودێ شەفایێ بۆ هەردووان بنێریت.

وەغەرکرنا دایکی و مانا خەمان

پشتی هەیڤەکێ ژ بێ ئۆمێدی و ماندیبوونێ، دایکا غەلایێ چاڤێن خۆ ڤەکرن، بەس مخابن تەمەنێ وێ یێ مای کێم بوو و ل دوماهیکێ وەغەر کر. مالا غەلایێ پڕ بوو ژ گری و خەمی، و بابێ وێ گەلەک شکەست و خەمگین بوو. غەلا، کو هێشتا ل ژیەکێ بچووک بوو، دایکا خۆ وون کر و هەست ب تنهاتیەکا مەزن دکر. پشتی ماوەیەکێ، “حەوا” (هەڤالا دایکی) ژ غەیبۆبەیێ هشیار بوو و نیشانەیێن چاکبوونێ ل دەف دیار بوون، بەس وێ ژی خەمەکا مەزن هەبوو ژبەر مرنا هەڤالا خۆ یا عەزیز.

حەوا و بزاڤێن بابێ بۆ ژیانەکا نوی

پشتی ٦ هەیڤان، بابێ غەلایێ هەست ب هندێ کر کو کچا وی پێدڤی ب دایکەکێ یە. وی هەوڵ دا “حەوا” ڕازی بکەت کو ببیتە هەڤژینا وی دا کو بشێت چاڤێ خۆ بدەتە غەلایێ. حەوا ل دەستپێکێ ڕەت دکر، چونکی نەدڤیا جهێ هەڤالا خۆ بگریت و هەست ب تاوانێ دکر. بەس غەلا ژی حەوا گەلەک خۆش دڤیا و وەک دایکا خۆ یا دووێ ددیت. ئەڤ چیرۆکە مە فێری هندێ دکەت کو مرۆڤ چەوا د ناڤ ئازاران دا هەوڵ ددەت پاشەڕۆژەکا باشتر بۆ زارۆکێن خۆ دروست بکەت.

وانەیێن ژ ڤێ چیرۆکێ فێری دبین:

  • هوشیاری د لێخوڕینێ دا: ڕووداوێن هاتووچۆ دشێن ب چرکەیەکێ ژیانا خێزانەکێ تێک بدەن.
  • سۆز و وەفایا هاوڕێیەتیێ: حەوا نموونەکا وەفایێ بوو بۆ هەڤالا خۆ تەنانەت پشتی مرنا وێ ژی.
  • ڕووبەڕووبوونا خەمان: ژیان بەردەوامە و مرۆڤ پێدڤیە ب هێز بیت دا کو بشێت بەرەف پێش بچیت.

ئەڤە بەسەرهاتا غەلایێ و دایکا وێ بوو، کو نیشانا هندێیە ژیان گەلەکا کورتە و پێدڤیە ئەم ل هەر چرکەیەکێ سوپاسگوزار بن.

بودەمەکێ درێژ ئەم ل دارستانێ ماین ومە رێکا خو بەرزەکر

چیرۆکا وونبوونا نوها و سوهایێ د ناڤ بەفرا چیای دا؛ وانەیەک بۆ هەر گەشتەکێ

پێشەکی:
گەشتێن قوتابخانەیێ هەمیشە پڕن ژ کەیف و شادی، ب تایبەت دەمێ قوتابی بۆ ماوەیەکێ ژ جەنجەلیا خویندنێ دوور دکەڤن. بەس هندەک جاران ئەڤ گەشتە دبنە ئەگەرێ هندێ کو مرۆڤ بکەڤیتە د ناڤ مەترسیێن نەچاڤەڕێکری دا ئەگەر مرۆڤ یێ هوشیار نەبیت. د ڤی بابەتیدا، ئەم دێ ب درێژی باس ل بەسەرهاتەکا پڕ ژ ترس و جەنجەڵی کەن کو ب سەرێ دوو خوشکێن زیرەک (نوها و سوها) هاتیە ل دەمێ گەشتەکا زستانی بۆ ناڤ بەفر و چیا. ئەڤ چیرۆکە تنێ چیرۆکەکا کارتۆنی نینە، بەلکو وانەیەکا مەزنە بۆ هەر کەسەکێ حەز ژ گەشت و سەیرانان دکەت.

مەرجێن دایکێ و دەستپێکا گەشتێ

نوها، کچەکا زیرەک و چالاکە، گەلەک یا کەیفخۆش بوو دەمێ زانی ناڤێ وێ هاتیە د ناڤ لیستا گەشتەکا تایبەت دا بۆ دەڤەرێن کوێستان و چیا. بەس تشتێ کێمەکێ کارێ وێ ب زەحمەت کر، ڕازیبوونا دایکا وێ بوو. دایک هەمیشە خەما سلامەتیا زارۆکێن خۆ دخۆت، ب تایبەت دەمێ سەقا یێ سارد و بەفراوی بیت. پشتی پاڕانەڤەکا زۆر، دایک ڕازی بوو ب مەرجەکێ: دڤێت نوها و سوها جلكێن زۆر ستویر بکار بینن، موبایلێن وان بەردەوام یێن شەحن کری بن، و هەر دەمژمێرەکێ پەیوەندیێ ب مال ڤە بکەن دا کو دڵنیا بن ژ سلامەتیا وان. ئەڤ مەرجە دەستپێکا چیرۆکەکا درێژ بوو کو چ جاران ژ بیرا وان ناچیت.

کەیفا یاریێن بەفرێ و هەڵەیا مەزن

دەمێ پاس گەهشتە دەڤەرا چیای، هەمی تشت یێ سپی و جوان بوو. قوتابی ب کەیفەکا مەزن دەرکەفتن و دەست ب یاریێن بەفرێ کرن. نوها و سوها ژی وەک هەر قوتابیەکێ دی، د ناڤ یاریێ دا وون بوون. ل ڤێرە هەڵەیا مەزن دەست پێ کر؛ ئەو بێی کو هەست پێ بکەن، ل دویف بەفرێ و جوانیێ چوون تا کو ژ هەڤالێن خۆ و مامۆستایان دوورکەفتن. دارستان گەلەکا مەزن بوو و تەم و بەفرێ ڕێکا وان وون کر. وان هەست ب ترسێ کر دەمێ زانی کو ئەو نوکە د ناڤ جەنگەلەکێ دا ب تنێ ماینە و چو کەس ل دەورێن وان نینە.

موبایلێن بێ شەحن و ترس د ناڤ تاریاتیێ دا

نوکە کێشە زێدەتر بوو، چونکی موبایلێن وان ژ شەحنێ کەفتن و شەبەکا پەیوەندیێ ژی ل وێ دەڤەرا چیای نەمابوو. ئەڤە ڕێگری ل هندێ کر کو پەیوەندیێ ب کەسێ بکەن یان جهێ خۆ نیشان بدەن. دەمێ تاریاتیێ داگرت، وان گوه ل دەنگێ هندەک گەنجێن سەرخۆش بوو کو ل وێ دەڤەرێ گەریان دکر. ترس د دلێ وان دا جێگیر بوو، چونکی دزانی ئەگەر ئەوان ببینن ڕەنگە تووشی مەترسیەکا جەستەیی یان دەروونی ببن. وان ب تنێ هەوڵ ددا خۆ ل پشت داران ڤەشێرن و بێ دەنگی بمینن تا کو مەترسی تێپەڕ ببیت.

ڕزگاربوون ب ترۆمبێلا ڕەش و مامێ سەعید

پشتی چەند دەمژمێرێن تال ژ ترس و سەرمایێ، ب شێوەیەکێ موعجیزە ترۆمبێلەەکا ڕەش ل نێزیک دەرکەفت. ئەڤە “مامێ سەعید” بوو، کەسەکێ خودان ئەزموون کو زانیبوو هندەک قوتابی وون بووینە. مامێ سەعید نوها و سوها ڕزگار کرن و بۆ وان ڕوون کرەوە کا چەوا دایکا وان ژ خەمان دا ب تەلەفۆن پەیوەندی ب هەمی لایەنان کریە دا کو وان ببیننەوە. ل دوماهیکێ، ئەو ب سلامەتی گەهشتنەوە ناڤ هەڤالێن خۆ و دایکا خۆ، هەرچەندە دایک گەلەکا تووڕە بوو ژبەر بێ ئاگاییا وان، بەس کەیفخۆشیا وێ بۆ دیتنا وان زێدەتر بوو.

وانەیێن مفادار ژ ڤێ بەسەرهاتێ

ئەڤ چیرۆکە چەند خالێن زۆر گرنگ بۆ مە دیار دکەت کو پێدڤیە هەمی گەنج و قوتابی بزانن:

  • پێگیریکردن ب گروپێ: چ جاران د گەشتان دا ژ گروپێ سەرەکی دوور نەکەڤە.
  • پاراستنا شەحنا موبایلێ: موبایل ل گەشتان تنێ بۆ وێنەگرتنێ نینە، بەلکو ئامرازەکێ ڕزگارکرنێیە.
  • هوشیاری د جەنگەلان دا: هەمیشە گوه ل ئامۆژگاریێن دایبابان بگرە چونکی ئەزموونا وان مەزنترە.

ئەڤە چیرۆکا نوها و سوهایێ بوو ل گەشتەکا چیا، کو بۆ مە بوویە ئەزموونەک دا کو ئەم ژی د گەشتێن خۆ دا پتر یێن هوشیار بین.


کامل: وی قوتابی چ ژمن دڤێت هاتە د مەکتەبامن ڤە بێی ئاخفتن

١. ئەڤ ڤیدیۆ بەحسێ چ دکەت؟ (کورتیا چیرۆکێ)
ئەڤ چیرۆکە بەردەوامیا کێشەیا (ئەحمەد/سەیف)ـە کو ل گەل سەرپەرشت (ئیسرا) بەحس دکر. ئیسرا و هەڤالا وێ ڤینا ب هاریکاریا پۆلیسان قەستا مالا ئەحمەدی دکەن. پشتی گەڕیانەکا هوور، ئیسرا تێبینی دکەت کو دیوارەک د مالێ دا یێ نە دروستە؛ پشتی دشکێنن، تەرمێ (رەهەف) خوشکا ئەحمەدی ل پشت دیواری دبینن کو ئەو ژی ژ لایێ بابێ وی ڤە هاتبوو کوشتن. بابێ ئەحمەدی ب تاوانا کوشتنا هەڤژینا خۆ و کچا خۆ دهێتە گرتن و بۆ هەتا هەتایێ دهێتە زیندان کرن. ئەحمەد ژی ب هاریکاریا ئیسرا ب هێدی هێدی ژ لایێ دەروونی ڤە چاک دبیت.

٢. مفا چییە؟

  • نیشاندانا وێ راستیێ کو راستی هەر چەند بهێتە ڤەشارتن، رۆژەک دێ هێت و ئاشکرا بیت.
  • زانینا گرنگیا پێگیریێ ب یاسایێ و رۆلێ پۆلیسان د پاراستنا جڤاکی دا.
  • تێگەهشتن د گرنگیا ب دووڤچوونا ئاریشەیێن زارۆکان دا دا کو نەگەهیتە رادەیێ کارەساتان.

٣. ئامۆژگاریێن تێدا چی نە؟

  • ئەگەر تە کارەکێ خراب یان تاوانەک دیت، ب چو رەنگان بێدەنگ نەبە و لایەنێن پەیوەندیدار ئاگەهدار بکە.
  • مامۆستا و سەرپەرشت دڤێت هەردەم هاریکار بن بۆ قوتابیان دا کو کێشەیێن وان یێن خێزانی چارەسەر بکەن.
  • باوەریێ ب یاسایێ بکەن و نەهێلن کەسێن تاوانبار ژ سزایێ خۆ بڕەڤن.
  • زارۆکێن خۆ ب پارێزن و ب دلسۆزی ل گەل وان بئاخڤن دا کو ترس ل دەڤ وان دروست نەبیت.
  • ژ کارێن توندوتیژیێ دوویر بکەڤن، چونکو ئەنجامێ وێ تەنێ زیندان و پەشێمانی یە.

وی قوتابی چ ژمن دڤێت هاتە د مەکتەبامن ڤە بێی ئاخفتن پشكا دووئ

١. ئەڤ ڤیدیۆ بەحسێ چ دکەت؟ (کورتیا چیرۆکێ)
ئەڤ چیرۆکە بەردەوامیا کێشەیا (ئەحمەد/سەیف)ـە کو ل گەل سەرپەرشت (ئیسرا) بەحس دکر. ئیسرا و هەڤالا وێ ڤینا ب هاریکاریا پۆلیسان قەستا مالا ئەحمەدی دکەن. پشتی گەڕیانەکا هوور، ئیسرا تێبینی دکەت کو دیوارەک د مالێ دا یێ نە دروستە؛ پشتی دشکێنن، تەرمێ (رەهەف) خوشکا ئەحمەدی ل پشت دیواری دبینن کو ئەو ژی ژ لایێ بابێ وی ڤە هاتبوو کوشتن. بابێ ئەحمەدی ب تاوانا کوشتنا هەڤژینا خۆ و کچا خۆ دهێتە گرتن و بۆ هەتا هەتایێ دهێتە زیندان کرن. ئەحمەد ژی ب هاریکاریا ئیسرا ب هێدی هێدی ژ لایێ دەروونی ڤە چاک دبیت.

٢. مفا چییە؟

  • نیشاندانا وێ راستیێ کو راستی هەر چەند بهێتە ڤەشارتن (وەک تەرمێ خوشکا وی ل پشت دیواری)، رۆژەک دێ هێت و ئاشکرا بیت.
  • زانینا گرنگیا پێگیریێ ب یاسایێ و رۆلێ پۆلیسان د پاراستنا جڤاکی دا.
  • تێگەهشتن د گرنگیا ب دووڤچوونا ئاریشەیێن زارۆکان دا دا کو نەگەهیتە رادەیێ کارەساتان.

٣. ئامۆژگاریێن تێدا چی نە؟

  • ئەگەر تە کارەکێ خراب یان تاوانەک دیت، ب چو رەنگان بێدەنگ نەبە و لایەنێن پەیوەندیدار ئاگەهدار بکە.
  • مامۆستا و سەرپەرشت دڤێت هەردەم هاریکار بن بۆ قوتابیان دا کو کێشەیێن وان یێن خێزانی چارەسەر بکەن.
  • باوەریێ ب یاسایێ بکەن و نەهێلن کەسێن تاوانبار ژ سزایێ خۆ بڕەڤن.
  • زارۆکێن خۆ ب پارێزن و ب دلسۆزی ل گەل وان بئاخڤن دا کو ترس ل دەڤ وان دروست نەبیت.
  • ژ کارێن توندوتیژیێ دوویر بکەڤن، چونکو ئەنجامێ وێ تەنێ زیندان و پەشێمانی یە.

وی قوتابی چ ژمن دڤێت هاتە د مەکتەبامن ڤە بێی ئاخفتن پشكا ئێكێ

١. ئەڤ ڤیدیۆ بەحسێ چ دکەت؟ (کورتیا چیرۆکێ)
ئەڤ چیرۆکە بەحسێ کچەکێ ب ناڤێ (ئیسرا) دکەت کو ل مەکتەبەکێ وەک سەرپەرشت کار دکەت. قوتابییەک ب ناڤێ (ئەحمەد یان سەیف) ب دەست ئاریشەیەکا دەروونی یا گران د نالیت. پشتی ئیسرا ب دووڤچوونێ دکەت، بۆ دیار دبیت کو دایکا ئەحمەدی هاتیە کوشتن و بابێ وی یێ ب تەمەع و خرابە. ئەحمەد هەست ب ترس و نەئارامیێ دکەت و حەز دکەت خۆ بکوژیت چونکو بابێ وی دایکا وی یا کوشتی. ئیسرا و هەڤالا وێ (ڤینا) بڕیار ددەن پۆلیسان ئاگەهدار بکەن دا کو ئەڤ تاوانە ئاشکرا ببیت.

٢. مفا چییە؟

  • گرنگیا کارێ سەرپەرشت و رێبەرێن دەروونی ل مەکتەبان بۆ ناسینا ئاریشەیێن قوتابیان.
  • نیشاندانا وێ چەندێ کو زارۆک زێدەتر کارتێکرنێ ژ روودانێن خێزانی وەردگرن.
  • ئاشکرا کرنا وێ راستیێ کو تاوان هەر چەند بهێتە ڤەشارتن، رۆژەک دێ هێت و ئاشکرا بیت.

٣. ئامۆژگاریێن تێدا چی نە؟

  • هەردەم بلا چاڤێ مامۆستا و دایبابان ل رەفتارێن زارۆکان بیت، چونکو هەر گوهۆڕینەک رامانا هەبوونا ئاریشەیەکێ ددەت.
  • زارۆکێن خۆ ژ ئاریشە و ناکۆکیێن مەزن دوویر بێخن دا تووشی نەخۆشیێن دەروونی نەبن.
  • ئەگەر تە هەست ب مەترسیەکێ یان تاوانەکێ کر، بلا بێدەنگ نەبی و لایەنێن پەیوەندیدار ئاگەهدار بکەی.
  • خودکۆشتن (خۆکۆشتن) چو جاران چارەسەری نینە، بەلکو دڤێت مروڤ پەنایێ ببەتە بەر یاسایێ و کەسێن شارەزا.
  • یێ بەردەوام بە ل سەر هاریکاریکرنا کەسێن هەژار و لێقەومایی دا کو ژیانەکا باشتر بۆ وان دابین بکەی.

خێزانامن ئەنجامێ خرابيێن بابێ من وە ر گرت

١. ئەڤ ڤیدیۆ بەحسێ چ دکەت؟ (کورتیا چیرۆکێ)
ئەڤ چیرۆکە بەحسێ کچەکێ ب ناڤێ (ئەمەل) دکەت، کو بابێ وێ مەلایێ مزگەفتێ بوو. بابێ وێ د مال دا ژوورەکا نھێنی هەبوو کو نەدهێلا کەس بچیتە تێدا. ئەمەل تێدگەهیت کو بابێ وێ د وێ ژوورێ دا کارێن سحر و جادوویێ دکەت دا کو نێڤبەرا هەڤژینان تێک بدەت و خەلکی ژ ئێک جودا بکەت. ئەڤ کارێن خراب دبنە ئەگەرێ مرنا کچا ئەمەلێ ب ناڤێ (بەسمە). ل دوماهیێ، بابێ وێ ژی ب شێوەیەکێ ترسناک ب دەستێ جنیان دهێتە کوشتن، و دایکا ئەمەلێ وێ ژوورێ دسوژیت دا سحر نەمینیت.

٢. مفا چییە؟

  • مروڤ فێردبیت کو کارێن سحرێ و جادوویێ تەنێ مرن و مالوێرانیێ بۆ خودانێ خۆ دئینن.
  • دیار دکەت کو مروڤ نابیت ب تنێ ب رووخسار و جلی باوەریا خۆ بدەتە کەسێ، بەلکو کار و رەوشت گرنگن.
  • نیشاندانا وێ راستیێ کو زولم و کاری خراب هەر دێ ل سەر خودانێ وێ زڤڕیت.

٣. ئامۆژگاریێن تێدا چی نە؟

  • ب چو رەنگان نێزیکی سحر و کارێن شەیتانی نەبەن، چونکو ئەو مەزنترین گونەهن و ژیانێ دهەرفینن.
  • ئەگەر تە کارەکێ خراب ل مالا خۆ دیت، بێدەنگ نەبە و هەول بدە رێگریێ لێ بکەی دا زیان نەگەهیتە تە و زارۆکێن تە.
  • هەردەم پەنایێ ببە بەر خودایێ مەزن و ب زکر و نویژان خۆ بپارێزە.
  • راستیێ هەر بێژە و ل سەر هەقیێ بەردەوام بە، دا خودێ شفا و خێرێ بدەتە تە.

ئەو كەس كيە ئەوێ دمالامەدا دھێت و دچيت

١. ئەڤ ڤیدیۆ بەحسێ چ دکەت؟ (کورتیا چیرۆکێ)
ئەڤ چیرۆکە بەحسێ کورکەکی ب ناڤێ (مازن) دکەت، کو پشتی بابێ وی ژ دایکا وی جودا بووی، دایکا وی ب گرانى کار دکر دا کو ژیانا وان دابین بکەت. مازن و خوشکا خۆ گەلەک جاران ب تنێ ل مال دمان. روودانێن جودا ب سەرێ وان هاتن، وەک ئاگر کەفتنا مالێ و پشت گوه هاڤێتنا دایەنێ (Babysitter). ل دوماهیێ، مازن بابێ خۆ دبینیت کو ب دزی ڤە هاتیە د مالێ ڤە دا کو زێڕ و پارەیێن دایکا وی بدزیت. مازن ب ئازایەتی راستیێ بۆ دایکا خۆ دبێژیت و بابێ وی دهێتە گرتن، پاشی دایکا وی مالەکێ ل نێزیک داپیرا وان دکڕیت و ب ئارامی پێکڤە دژین.

٢. مفا چییە؟

  • مرۆڤ فێردبیت کو بەرپسیارەتی ل دەڤ زارۆکان یا گرنگە، وەک چەوان مازنی خوشکا خۆ پاراست.
  • نیشاندانا گرنگیا وێ چەندێ کو دایک و باب گوهێ خۆ بدەنە ئاخفتن و گۆمانێن زارۆکێن خۆ.
  • ئاشکرا کرنا وێ چەندێ کو کارێن خراب (وەک دزیێ) هەر دێ ئاشکرا بن و زیانێ گەهیننە خودانێ خۆ.

٣. ئامۆژگاریێن تێدا چی نە؟

  • دایک و باب بلا باوەریێ ب زارۆکێن خۆ بکەن کێماسیێ د گوهلێبوونا وان دا نەکەن.
  • دڤێت زارۆک فێربن هەر روودانەکا ب گۆمان ببینن، ئێکسەر دایک یان بابێن خۆ ئاگەهدار بکەن.
  • ئەو کەسێن بۆ چاڤدێرییا زارۆکان دهێنە گرتن، دڤێت ب هووری و ب باوەری بهێنە هەلبژارتن.
  • پاراستنا مال و مۆلکی ب شێوەیەکێ دروست دا کو نەبنە ئەگەرێ دزی یان روودانێن تێکدەر.
  • یێ دلسۆز بە ل گەل خێزانا خۆ، چونکو خیانەت و دزی تەنێ مالوێرانیێ دئینن.

چيروكەكا راستى برايێ من دڤيا خو ژ مەتامن خلاس بكەت داكو پارە و مالێ وى بدەست خوڤەبينيت

١. ئەڤ ڤیدیۆ بەحسێ چ دکەت؟ (کورتیا چیرۆکێ)
ئەڤ چیرۆکە بەحسێ کچەکێ ب ناڤێ (نورا) دکەت کو برایەکێ چاڤبرسی و خراب ب ناڤێ (مازن) هەبوو. مازنی تەنێ چاڤێ وی ل مال و پارەیێن مەتکا وان (نەوال) بوو. پشتی مازن پێ زانی کو مەتکا وی دڤێت مۆلک و مالێ خۆ بکەتە سەر ناڤێ نورایێ، هند تۆرە بوو کو پلان دانا مەتکا خۆ ب ڕوودانەکا ترۆمبێلێ بکوژیت. بەلێ ل دوماهیێ پلانێن وی ب سەر نەکەفتن؛ مەتکا وی یا ساخ ما و ئەو ب خۆ ب گرانى بریندار بوو و عەقلێ خۆ ژ دەست دا و بوو وەک زارۆکان.

٢. مفا چییە؟

  • مرۆڤ فێردبیت کو چاڤبرسیاتی و تەمبەلی مرۆڤی بەرەڤ تێکچوونا ژیانێ و پەشێمانیێ دبەن.
  • ئاشکرا دکەت کو کارێ خراب ئەنجامێ وێ هەر خرابە و دێ زڤڕیتە سەر خودانێ وێ.
  • نیشاندانا وێ چەندێ کو دلسۆزی و رەوشتێ باش (وەک یێ نورایێ) مرۆڤی دپارێزیت و رزقێ باش ددەتێ.

٣. ئامۆژگاریێن تێدا چی نە؟

  • چو جاران چاڤێ تە ل مال و مۆلکێ کەسێن دی نەبیت، ب تایبەت مرۆڤێن خۆ یێن نێزیک.
  • زیانێ نەگەهینە کەسێ دا تووشی سزایێ خودێ نەبی، چونکو خودێ چ تشتان بەرزە ناکەت.
  • ئەڤ چیرۆکە مە فێری پەندەکا کوردی یا ناڤدار دکەت: “هەر کەسێ چالەکێ بۆ برایێ خۆ بکۆلیت، دێ ب خۆ کەڤیتە تێدا.”
  • یێ دلسۆز و خودان رەوشت بە ل گەل خێزانا خۆ دا کو خودێ بەختەوەریێ بدەتە تە.

مەزنترین خەلەتیا ژیانا مە.. ب خەلەتی ل پیرەمێردەکی دان! 😭💔

١. ئەڤ ڤیدیۆ بەحسێ چ دکەت؟ (کورتیا چیرۆکێ)
سێ هەڤال ب ناڤێن (سەلیم، هاتەم، کەریم) دچنە گەشتەکێ بۆ گزیرتەیەکێ. ل وێرێ ب شەڤ ترۆمبێلا وان ل زەلامەکێ ب تەمەن ددەت و ئەو مرۆڤ دمرێت. هاتەم دخوازیت پۆلیسان ئاگەهدار بکەت، بەلێ هەردوو هەڤالێن دی (سەلیم و کەریم) قەبوول ناکەن و تەرمی ل ناڤ دارستانێ دڤەشێرن دا کو نەچنە زیندانێ. پشتی دزڤڕنە مال، هاتەم ژبەر ئازارا ویژدانی نەشێت بنڤیت و دچیت پۆلیسان ژ هەمی تشتەکی ئاگەهدار دکەت. ل دوماهیێ سەلیم و کەریم ل فرۆکەخانێ دهێنە دەستەسەرکرن و چەندین سالان ل زیندانێ دبۆرینن.

٢. مفا چییە؟

  • مرۆڤ فێردبیت کو نەشێت ژ ویژدانێ خۆ و ژ هەقێ مرۆڤێن بێگونەھ بڕەڤیت.
  • ئاشکرا دکەت کو ڤەشارتنا تاوانێ تەنێ کێشەیێ مەزنتر دکەت و سزایێ یاسایی گرانتر دکەت.
  • نیشاندانا وێ چەندێ کو راستی هەر دێ ئاشکرا بیت، چەند مرۆڤ هەول بدەت ڤەشێریت.

٣. ئامۆژگاریێن تێدا چی نە؟

  • هەردەم ل گەل راستیێ بە، تەنانەت ئەگەر ب زیانا تە ژی بیت، چونکو راستی مرۆڤی رزگار دکەت.
  • ئەگەر تووشی هەلە یان روودانەکێ بووی، ژ یاسایێ نەڕەڤە و ب شێوەیەکێ دروست بەرپسیارەتیا کارێ خۆ هەلگرە.
  • گوهێ خۆ بدە ویژدانێ خۆ و نەهێلە هەڤالێن خراب تە پاڵ بدەنە سەر کارێن نەیار و نەدروست.
  • ب چ ڕەنگان مافێ مرۆڤێن دی و یێن ب تەمەن بنپێ نەکە، و د هەمی حالەتان دا مرۆڤایەتیێ ژ بیر نەکە.

ئەوى خوو كرە كەسەكى خراپ و خەلك ب سەردا د بر پشكا سێيێ

١. ئەڤ ڤیدیۆ بەحسێ چ دکەت؟
ئەڤ ڤیدیۆ بەحسێ چیرۆکا کچەکێ ب ناڤێ (سەفوا) دکەت، کو پشتی چوونا وان بۆ نک ساحرەکی تووشی حالەتەکێ دەروونی و جنی دبیت. خێزانا وێ بریار ددەن قەستا دەڤ شێخەکی شەرعی بکەن بۆ چارەسەریێ. د هەمان دەم دا، کەسەک ب ناڤێ (خالد) ژبەر خویندنا پەرتووکێن سحرێ و کارێن نە دروست، ژیانا خۆ ب شێوەیەکێ خراب ژ دەست ددەت. ل دوماهیێ شێخ ب خویندنا قورئانێ سەفوایێ چاک دکەت و پاشی ئەو و (مونیر) هەڤژینیێ پێکدئینن و ب خوشی دژین.

٢. مفا چییە؟

  • مرۆڤ تێدگەهیت کو قورئانا پیرۆز باشترین پارێزەر و چارەسەرە بۆ هەر کێشەیەکا سحرێ یان جنیان.
  • دیار دکەت کو کارێن سحرێ و جادوویێ تەنێ مالوێرانی و مرنێ ددەنە مرۆڤی.
  • نیشاندانا هێزا نویژێ و پەنا برنێ بۆ خودێ مەزن.

٣. ئامۆژگاریێن تێدا:

  • ب چو رەنگان قەستا نک ساحر و جادوگەران نەکەن، چونکو ئەو تەنێ ژیانا مرۆڤی تێکددەن.
  • یێ بەردەوام بن ل سەر نویژێن خۆ و خویندنا زکرێن سپێدە و ئێڤاری، ب تایبەت (ئایەتا کورسی).
  • چو جاران پەرتووک یان نڤیسینێن گۆماناوی نەخوینن کو هوین نەزانن کا چی نە، دا تووشی زیانێن مەزن نەبن.
  • ئەگەر هەر کێشەیەک هەبوو، تەنێ ب رێکا شەرعی و قورئانێ چارەسەریێ لایێ کەسێن خودێ ناس بگەڕیێن.